W ciąży każda z nas chce odżywiać się jak najlepiej. Ja sama będąc w pierwszej ciąży zmieniłam swój sposób odżywiania na lepsze, a motywacja stojąca za tą zmianą była na tyle silna, że nie znajdywałam wymówek. Wiele czytałam i dokształcałam się wtedy w tym temacie. Jak jednak nie zgubić się w gąszczu przeróżnych informacji na temat odżywiania? Do rozmowy i przybliżenia zasad na temat odżywiania w czasie ciąży zaprosiłam Sylwię, dietetyczkę, która jest odpowiedzialna za sekcję przepisów w Wirtualnym Studio.  

K: Cześć Sylwia! Zaprosiłam Cię do rozmowy, ponieważ na temat odżywiania w ciąży krąży wiele mitów. Chciałabym, abyś podpowiedziała nam na co zwrócić szczególną uwagę w okresie ciąży tak, aby dostarczyć zarówno sobie jak i maluchowi optymalną ilość składników odżywczych i jak najlepiej zadbać o zdrowie.
S: Cześć Kasia, dzięki za zaproszenie. Pewnie, postaram się najlepiej jak potrafię.
K: Zanim zapytam co warto jeść, bo wiadomo, że dieta przyszłej mamy powinna być zróżnicowana zapytam czego należy unikać?
S: Myślę, że zdecydowanie łatwiej będzie nam wymienić produkty, których warto unikać niż wymieniać wszystkie produkty, które warto, aby znalazły się na talerzu przyszłej mamy. Szczególnie niebezpieczne w czasie ciąży są infekcje pokarmowe, dlatego należy unikać tych produktów, które zwiększają ryzyko zatrucia pokarmowego. Przede wszystkim uważaj na:
Surowe jaja Mogą być skażone salmonellą. Nie jedz ich na surowo i gotuj odpowiednio długo. Najbezpieczniejsze w czasie ciąży są jaja gotowane na twardo. Nie jedz też przetworów na bazie surowych jaj, zwłaszcza kremowych ciast czy ciastek oraz lodów.
Surowe mięso, ryby i owoce morza Nawet jeżeli są świeże, to mogą być źródłem chorobotwórczych bakterii. Jeśli jesteś fanką tatara, krwistego befsztyka lub sushi, to na czas ciąży postaraj się z nich zrezygnować.
Sery pleśniowe i miękkie jak rokpol, oscypek, brie, camembert. Ich jedzenie grozi zakażeniem bakterią Listeria monocytogenes.
Wątróbka – nasze babki bardzo ją zalecały, ponieważ jest świetnym źródłem żelaza, którego w czasie ciąży zaczyna nam brakować. Jednak minusem wątróbki jest to, że jest bardzo bogata w witaminę A, która przyjmowana w nadmiarze może być toksyczna dla płodu. Dlatego zrezygnuj z wątróbki lub jedz ją maksymalnie 2 razy w miesiącu.
Ciąża to również czas całkowitego zakazu picia
alkoholu. Nie można tu mówić o ilości alkoholu, którą można by uznać za bezpieczną. Alkohol trwale zaburza strukturę i funkcje mózgu dziecka.
Zawsze sprawdzaj
terminy ważności zamieszczone na opakowaniu.  Jeśli jakiś produkt wydaje Ci się podejrzany, to kieruj się zasadą lepiej wyrzucić, niż ryzykować! Nie lubię wyrzucać żywności, ale pacjentkom w tym wyjątkowym, błogosławionym stanie zalecam, aby wyrzucały te owoce i warzywa, które są nawet lekko nadpsute. Ciąża to zbyt ważny czas, aby ryzykować zatruciem.

K: Ok, skoro już wiemy czego unikać to czy odżywiając się w zdrowy, zrównoważony sposób jesteśmy w stanie zapewnić dziecku wszystkie składniki niezbędne do prawidłowego rozwoju?
S: Rzeczywiście, w czasie ciąży zapotrzebowanie na niektóre składniki mineralne i witaminy wzrasta do tego stopnia, że dostarczenie ich sobie jedynie za pomocą diety staje się bardzo trudne. Stąd pojawia się potrzeba włączenia suplementacji, dzięki której niczego nie zabraknie ani Twojemu organizmowi, ani rozwijającemu się pod Twoim sercem dziecku. Oto kilka najważniejszych kwestii dotyczących suplementacji, o których powinnaś wiedzieć:

  1. Nie przyjmuj suplementów na własną rękę! Każdy suplement czy preparat witaminowo-mineralny musi być zlecony przez lekarza/położną prowadzącego/ą ciążę. Dlaczego? Bo zarówno niedobór, jak i nadmiar pewnych składników pokarmowych może niekorzystnie wpłynąć na płód. Na każdym etapie ciąży zapotrzebowanie na dane witaminy czy minerały jest inne. Dlatego pozostaw lekarzowi ustalenie rodzaju preparatów, jakich potrzebujesz oraz ich dawek.
  2. Pamiętaj, aby suplementy popijać przegotowaną, ostudzoną wodą lub wodą mineralną niegazowaną. Nie popijaj ich herbatami, ziołami, sokami, ani żadnym innym „kolorowym” napojem.
  3. Składniki, które powinny być zażywane przez przyszłą mamę to:
  • KWAS FOLIOWY (inaczej witamina B9). Suplementacja tym składnikiem miesiąc przed zajściem w ciążę oraz w I trymestrze zmniejsza nawet do 50-70% ryzyko wad cewy nerwowej u płodu. Najlepiej przyjmować kwas foliowy do końca II trymestru. Pomaga wówczas zwiększyć wchłanianie żelaza i zapobiega nadciśnieniu związanego z ciążą, które może rozwinąć się u niektórych kobiet.
  • WITAMINA D3 wpływa ona na gospodarkę wapniowo-fosforanową przyszłej mamy (chroniąc przed osteoporozą), a także na jej odporność.
  • JOD w postaci jodku potasu. Ma on duże znaczenie dla prawidłowego rozwoju tarczycy rozwijającego się płodu. Hormony tarczycy są niezbędne do tego, aby właściwie rozwijały się mózg i kości dziecka.
  • ŻELAZO U kobiet w ciąży bardzo często rozwija się niedokrwistość z niedoboru żelaza. Dlatego najczęściej w II i III trymestrze wymagają one przyjęcia tego minerału w postaci suplementu.
  • KWAS DHA To kwas tłuszczowy z grupy omega-3. Wyniki badań potwierdziły, że działa on pozytywnie na rozwój komórek nerwowych, mózgu oraz narządu wzroku dziecka.

K: Zapytam także o nudności, ja sama doświadczyłam ich zarówno w pierwszej jak i drugiej ciąży, a szczególnie pomocny był wówczas napar z imbiuru.
S: Rzeczywiście imbir działa przeciwwymiotnie. Herbatkę imbirową można kupić w aptece, ale można też zrobić ją samodzielnie. Wystarczy obrany i pokrojony na cienkie plastry kawałek imbiru zalany wrzątkiem. Można dodać do niego kilka kropli soku z cytryny lub/i miodu.  Dla dziewczyn, którym dokuczają mdłości mam kilka rad. oto one:

  • Jeżeli już po przebudzeniu czujesz mdłości, to zawsze miej pod ręką suchą i chrupką przekąskę, np. grzankę z chleba (np. orkiszowego lub grahama) lub kawałek czerstwej bułki. Na inne kobiety lepiej niż chrupka przekąska działa banan (½ sztuki) lub mleko (1/2 szklanki).
  • Jedz częściej, ale mniej. Możesz zwiększyć liczbę posiłków z 4-5 dziennie, nawet do 6-8 niedużych posiłków na dobę.
  • Włącz do menu kaszę jaglaną. Szczególnie polecana jest na śniadanie. Możesz do niej dorzucić garstkę świeżych owoców oraz migdały, które również pomagają załagodzić żołądkowe dolegliwości. Migdały możesz też jeść jako jeden z posiłków. Warto też zmielić je na mączkę i dodawać ją np. do jogurtów czy twarożków.
  • Odruch wymiotny nierzadko wywołują zbyt aromatyczne posiłki. Dlatego spróbuj używać mniej przypraw o silnym zapachu. Pamiętaj też, że aromat najbardziej intensywnie wydziela się z gorących potraw. Z tego powodu w okresie nasilonych nudności bezpieczniej dla Ciebie będzie jeść posiłki o temperaturze pokojowej, a nawet delikatnie schłodzone.

Dalszy ciąg rozmowy o odżywianiu w ciązy pojawi się niebawem

Na pytania odpowiadała Sylwia Snopek, absolwentka Warszawskiego Uniwersyetu Medycznego, kierunku dietetyka. Sylwia prowadzi własną poradnię, zasila również kadrę dietetyków w Instytucie Matki i Dziecka. Stale się szkoli i podnosi swoje kwalifikacje. Interesuje się żywieniem w otyłości, insulinoopornosci i zdrowiem kobiety. Sylwię możecie znaleźć na jej stronie na Facebooku.